Türk Kızılay’dan edinilen göre el kitabıyla, psikolojik ilk yardım bilgisinin ruh sağlığı uzmanlarının yanı sıra gönüllüler, ilk müdahaleciler ve toplumun geniş kesimlerine ulaştırılması amaçlanıyor.

Depremler, seller, yangınlar ve salgınlar gibi olayların maddi kayıpların ötesinde bireylerin ruh sağlığını da derinden etkileyebildiğine dikkati çeken Türk Kızılay, bu etkileri en aza indirmek için erken dönemde verilecek desteğin önemini vurguluyor.

El kitabı, Türk Kızılayın Psikolojik İlk Yardım (PİY) eğitim serisindeki Katılımcı El Kitabı’nın temel bilgilerini kısa ve anlaşılır biçimde bir araya getiriyor.

Kızılhaç ve Kızılay Hareketi Ruh Sağlığı ve Psikososyal Destek Merkezinin (MHPSS Hub) rehberleri referans alınarak hazırlanan kitapta Türkiye’de yaşanan olay türlerine ve kültürel yapıya uygun örneklere yer veriliyor.

Kriz anında üç temel adım

Kitap, psikolojik ilk yardımı, kriz ya da acil durumdan etkilenen kişilerin sakinleşmelerine, kendilerini güvende hissetmelerine ve daha fazla zarar görmeden durumla baş edebilmelerine yardımcı destek yöntemi olarak tanımlıyor.

Uygulama, “İzle, Dinle, Bağ Kur” olmak üzere üç temel basamağa dayanıyor.

“İzle” aşamasında kriz ortamı, güvenlik riskleri ve acil ihtiyaçlar gözlemleniyor. “Dinle” aşamasında etkilenen kişilerle yargılamadan iletişim kuruluyor ve ihtiyaçları belirleniyor. “Bağ Kur” aşamasında da kişiler, sosyal destek kaynaklarına, doğru bilgiye ve ihtiyaç duydukları hizmetlere yönlendiriliyor. Her basamak için uygulayıcıya yol gösteren rehber sorular, vaka örnekleriyle somut hale getiriliyor.

Psikolojik ilk yardım tedavi değil ilk destek

Kitapta psikolojik ilk yardımın ne olduğu kadar ne olmadığı da açıkça ortaya konuluyor.

Buna göre PİY, ayrıntılı terapi ya da tedavi yöntemi değil bireyin kendini güvende ve yargılanmadan ifade edebileceği alan sunan, acil ihtiyaçlarına odaklanan, kendi baş etme yöntemlerini kullanmasını ve sosyal destek kaynaklarından yararlanmasını teşvik eden destekleyici ve koruyucu yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Uygulayıcıların olayın ayrıntılarını sorgulamaması, kişileri duygularını paylaşmaya zorlamaması ve gerçekçi olmayan vaatlerde bulunmaması gerektiği vurgulanıyor.

Temel eğitim alanlar da uygulayabiliyor

Psikolojik ilk yardımın yalnızca ruh sağlığı profesyonellerine özgü olmadığını hatırlatan kitap, temel bilgi ve beceri eğitimi alan ilk müdahalecilerin, gönüllülerin ve insani yardım çalışanlarının da bu desteği sunabileceğini belirtiyor.

Aktif dinleme, yargılamadan yaklaşma ve sakinleştirme gibi pek çok kişinin günlük hayatta farkında olmadan kullandığı becerilerin, doğru bilgiyle desteklendiklerinde kriz anlarında etkili yardıma dönüşebileceği vurgulanıyor.

Psikolojik İlk Yardım El Kitabı’na Kızılay Akademinin internet sitesinden ulaşılabiliyor.